– Bồ-tát và Tánh Không

THẢO LUẬN

Kan Trần

Chú Hoa Nguyen viết: “ Tại sao Kan Trần chịu khó đọc và giới thiệu một tác phẩm tây phương viết từ năm 1932 về Bồ Tát, hay bồ tát đạo. Những điều nêu lên trong tác phẩm đó đều gây controversial, và tôi đã đặt nhiều dấu hỏi. Còn bài viết của ni cô Giác Hương chắc phải dựạ vào tài liệu phát hiện gần đây hơn. Với người đọc nhiều như Kan Trần đừng nên chỉ trích trống không (lại theo cách quen thuộc của người VN), mà nên nêu chứng cứ rõ ràng, đáng phê bình về bài viết của ni cô Giác Hương. ”

(hết trích)

Dạ thưa chú,

Sau đây con xin làm một cái critical study nho nhỏ theo đề nghị của chú về thesis của Sư Cô Thích Nữ Giới Hương (TNGH) tựa “ Bồ-tát và Tánh không trong kinh tạng Pali và Đại thừa ” (tiếng Anh: Bodhisattva and Sunyata in Early and Developed Buddhist Traditions)

Nguồn: http://www.buddhanet.net/budsas/uni/u-tanhkhong/00.htm

Bồ tát và Tánh không trong Kinh tạng Pali và Đại thừa – Thích Nữ Giới Hương

www.buddhanet.net

Xin lưu ý:Các loại phông chữVU-Times(Việt & Pali) vàArial Unicode MS(Hán) được dùng trong văn bản.

—————————————–

Kan Trần

Trước tiên, con xin giới thiệu tới chú một bài viết nhỏ để chú đọc và hình dung thế nào là một thesis đạt tiêu chuẩn academic.

http://writingcenter.unc.edu/handouts/thesis-statements/

Tiếp theo, nhận xét chung của con về luận văn của SC TNGH mà chú giới thiệu là:phương pháp luận, phương pháp trích dẫn, lẫn cách suy luận, lối hành văn có rất nhiều sai sót. Luận văn tiến sĩ này có giá trị rất thấp, hay nói cụ thể hơn, không có giá trị gì về học thuật.

Sau đây là nhận xét sơ bộ của con về thesis trên.

(1) Như tên đề tài, có 4 khái niệm luận văn này khảo sát là: Bồ-tát, Tính không, kinh tạng Pali, kinh tạng Đại thừa. Tuy vậy, phương pháp luận quá lan man, rời rạc. Cụ thể, hai phần 1, 8 và 9 là hoàn toàn thừa, không hề có tính chất academic cũng như không đạt tiêu chuẩn của một thesis. Một thesis, nhất là PhD, phải biết cover và focus, self-centered, limit đề tài của mình. Tác giả đã đưa ra một đề tài có phạm vi quá rộng và bị chìm ngập trong các references liên quan tới đề tài, thể hiện qua bố cục rất lộn xộn của thesis.

(2) Thesis này không hề có một mục tiêu nghiên cứu cụ thể. Tên của thesis thể hiện rõ điều này, cách đặt tên cũng chưa chuẩn. Theo như nội dung thì nó có vẻ là 1 comparative study, nhưng nội dung của nó rất ít comparison mà chủ yếu là diễn giải tràng giang đại hải từ khái niệm này sang khái niệm khác. Nghĩa là, nếu như nó là 1 comparative study thì nó cũng đi sai mục tiêu.

(3) Tác giả tự đánh đồng Pali literature = các truyền thống Phật giáo sơ kỳ (chữ tác giả dùng: Early Buddhist traditions). Đây là một sai lầm nghiêm trọng. Bởi hai lý do:

– Thứ nhất, ngoài Pali còn có các dòng văn học khác như Sanskrit, Hybrid Sanskrit, Prakrit, Gandhari, A-hàm Hán…cũng thuộc về Early Buddhism.

– Thứ hai, nhiều kinh điển Pali như Dipavamsa, Mahavamsa, Visuddhimagga, Jataka v.v. xuất hiện trễ hơn nhiều kinh điển Đại thừa nên việc tác giả “gom” chung vào Early Buddhism và dùng nó như references cho thesis này là hoàn toàn sai sót. Qua đó cũng thấy tác giả không biết xử lý các references liên quan tới đề tài.

Thesis Statements – The Writing Center

writingcenter.unc.edu

This handout describes what a thesis statement is, how thesis statements work in your writing, and how you can discover or refine one for your draft.

Kan Trần (4) Cũng ví lý do nêu ở (3), tác giả đã đi tới một sai lầm khác là: mặc nhiên công nhận TOÀN BỘ (nhấn mạnh – Kan) kinh điển Pali đều sớm hơn TOÀN BỘ (nhấn mạnh – Kan) kinh điển Đại thừa mà không hề chứng minh. Sai lầm này dẫn tới hệ quả tác giả xem những khái niệm như Bồ-tát, Tính không đều có nguồn gốc từ kinh điển Pali, còn kinh điển Đại thừa chỉ là phát triển của chúng. Dĩ nhiên, đây lại là một sai lầm khác.

(5) Tác giả không biết chọn tài liệu. Để diễn giải nhiều khái niệm trong thesis, tác giả đã nhiều lần trích dẫn từ cuốn Encyclopaedia of Buddhism, ed. G.P. Malalasekera, Government of Ceylon, Colombo, 1971. Một cuốn từ điển bách khoa phổ thông không thể là một reference cho một academic thesis, nhất là ở bậc PhD. Một số sách khác như The Tao of Physics của Capra hoàn toàn không đạt chuẩn academic để trích dẫn vào thesis.

Chưa hết, tác giả trích dẫn quá nhiều secondary sources (sách của các tác giả khác), chiếm phần lớn thesis, trong khi primary sources (kinh điển Pali & Đại thừa) ít hơn nhiều. Nghĩa là, thesis này không hề có tính original.

(6) Tác giả xác định các source một cách nhập nhằng. VD: ở Bảng viết tắt đầu sách, tác giả xác định cuốn Bodhisattva Doctrine in Buddhist Sanskrit Literature (BDBSL) là primary source. Nhưng ở cuối sách, tác giả lại xếp cuốn này vào nguồn phụ (secondary source) trong danh mục Sách tham khảo (tác giả chia 2: Nguồn chính và Nguồn phụ)!! Dường như tác giả không phân biệt được rằng, vấn đề chính – phụ không nằm ở chỗ ta đọc reference đó bao nhiêu lần mà là ta trích dẫn nó bao nhiêu lần trong thesis.

Thực tế là trong thesis này, tác giả đã trích dẫn BDBSL của Har Dayal rất nhiều lần. Cụ thể 1 vài ví dụ:

i) Har Dayal trong tác phẩm nổi tiếng ‘The Bodhisattva Doctrine in Buddhist Sanksrit Literature’ (Học thuyết Bồ-tát trong Văn học Phật giáo tiếng Phạn)51 đã đồng ý rằng bodhi nghĩa là ‘giác’ và đã bàn rộng nghĩa sattva theo từ nguyên học52 đã đưa ra nhiều cách khác nhau của nhiều từ điển và học giả để chọn ra ý nghĩa gần nhất của từ sattva trong hợp từ bodhivattva. (TNGH)

ii) Hầu hết các ý kiến về khái niệm Bodhisattva được khảo sát đều lấy từ BDBSL. (Kan)

iii) Har Dayal nói rằng “A-la-hán quá ích kỷ” hoặc “A-la-hán thì quá thờ ơ với sứ mạng thuyết pháp” hoặc “Sự lạnh lùng và tách biệt của các A-la-hán đã đưa đến một phong trào đại thừa ‘cứu giúp các chúng sanh’ thay cho phong trào cũ của tiểu thừa.” Lý tưởng Bồ-tát có thể được hiểu chỉ phản đối lại bậc phạm hạnh an tĩnh thụ động.” (TNGH)

iv) Har Dayal cũng cho rằng lý tưởng Bồ-tát của Đại-thừa được coi như là một sự phản đối chống lại lý tưởng A-la-hán của Tiểu-thừa. Nhưng sự buộc tội ích kỷ là ở chỗ không chống lại A-la-hán mà chỉ phản đối lại các tu sĩ A-la-hán đã minh họa chân dung A-la-hán như một lý tưởng tự kỷ bởi cách cư xử của chính họ và do đó khiến cho đời sống tôn giáo (Brahmacariya) cao thượng dường như trở thành không thực tiễn. (TNGH)

v) Tóm lại, nguồn gốc sâu sắc của lòng tín (bhakti) đã thành lập như một phương tiện trong sự sáng tạo và kính thờ các Bồ-tát. Vì lý do đó, Har Dayal đã nói rằng: “Học thuyết Bồ-tát là kết quả cần thiết của hai phong trào tư tưởng Phật giáo thời kỳ đầu là sự phát triển tín tâm (bhakti) và sự lý tưởng hoá, tinh thần hoá Đức Phật”.(TNGH)

vi) Theo Nalinaksha Dutt,194 Har Dayal195 và Charles Eliot,196 bà-la-môn giáo đã bắt đầu một chính sách mới của công cuộc truyền bá học thuyết Bà-la-môn giáo bằng cách tuyên bố Bà-la-môn như là một tôn giáo phổ quát cho tất cả mọi người thay vì chỉ là tôn giáo của một giai cấp được đặc ân trong một vùng đặc biệt nào đó, hoặc nói chung là một tôn giáo duy nhất của Ấn độ. (TNGH)

vii) Theo Har Dayal, khái niệm Bồ-tát đã ảnh hưởng từ những nền văn minh nước ngoài, đặc biệt văn hoá Ba tư,207 bởi vì những đặc điểm trong nghệ thuật Ba tư đã biểu lộ qua trụ đá đỉnh sư tử của vua A dục ở Lộc Uyển (Sarnath, 鹿苑) và kiến trúc ở cung điện tại thủ đô Hoa-thị-thành (Pataliputra, 華侍成). (TNGH)

viii) Theo ý kiến của Har Dayal,212 khái niệm Bồ-tát có thể xuất phát vào thế kỷ thứ II trước Tây lịch. (TNGH)

ix) Rất nhiều trích dẫn khác từ BDBSL trong chương 7 – Bồ-tát hạnh dựa trên footnote của tác giả. (Kan)

Kan Trần

(7) Tác giả không hề có một hypothesis nào về đề tài cũng không có một claim nào hết. Một lần nữa, tác giả làm sai methodology trong thesis. VD về một hypothesis và một claim: trong thesis So Sánh Trung A hàm – Trung Bộ mà chúng ta đều quen thuộc, Thầy Minh Châu đã đưa ra hypothesis rằng Trung A hàm thuộc Hữu Bộ (Sarvatisvada) và thầy đã tập hợp các evidences để claim điều đó là đúng.

(8) Tác giả gần như không đưa ra được một kiến giải nào mới. Đôi khi thấy xuất hiện một vài ý kiến mới nhưng không thấy giải thích rõ. Đây là một ví dụ, nhưng đáng tiếc là ý kiến này sai lầm nghiêm trọng, và cực kì thiếu căn cứ:

“Nguồn gốc của các học thuyết Đại-thừa chủ yếu nằm trong kinh điển Pali.” (TNGH – chương 9 – Kết luận)

(9) Tác giả không hiểu nội dung reference. Cụ thể tác giả viết:

Ông Har Dayal có ý kiến rằng ba Ba-la-mật cuối cùng là thừa, không cần thiết,(546) vì vậy ông đã để lại mà không giải thích chúng như bảy Ba-la-mật trên. Từ điều này, chúng ta cũng dễ dàng kết luận rằng các học giả hiện nay đã không xem trọng bốn Ba-la-mật phụ trong Văn học tiếng Phạn mà chỉ chủ tâm nghiên cứu sáu Ba-la-mật chính. Vì thế, trong hầu hết các trường hợp, bốn Ba-la-mật phụ bị bỏ lơ trong danh sách các Ba-la-mật của Đại-thừa và chỉ còn sáu Ba-la-mật chính mà thôi. (TNGH – chương 7)

footnote 546 cho biết tác giả lấy từ BDBSL trang 169. Thực tế là từ trang 167 – 170 trong BDBSL của Har Dayal không có nhận xét nào như vậy hết. Diễn giải như trên là vô căn cứ. (xem trong BDBSL, có link download ở mục tài liệu tham khảo của PLCD – Kan.)

Kết luận

Từ 9 nhận xét vừa nêu, cho thấy thesis này không hề có một chút giá trị học thuật nào. Nó chỉ làm một việc là trích dẫn các tác giả khác, trích dẫn kinh điển rồi diễn giải dài dòng mà không đưa ra được bất cứ một điểm gì original như là một tiêu chuẩn tiên quyết mà một doctorate thesis bắt buộc phải có.

—————————————————-

Kan Trần

Dạ thưa chú Hoa Nguyen,

Con hy vọng đã thỏa mãn đề nghị của chú, cũng là đồng thời trả lời luôn cho một số ý kiến khác của chú. Và mong là con không phải giải thích gì thêm vì rất mệt mỏi. Những quý vị nào đã từng trong môi trường academic sẽ nhanh chóng nhận ra giá trị thật của thesis đó ra sao.

Và con cũng mong rằng, chú cũng sẽ đọc tài liệu một cách có chọn lọc, cũng như kiểm tra kỹ lưỡng các vấn đề được tài liệu đưa ra. Kính.

Hoa Nguyen

Tôi thật không có thời giờ để đọc những lý luận quanh quẩn của Kan Trần, và theo tôi chỉ là những ý tưởng chung chung, có tính giáo khoa học ở trường, nhưng thực tế không đáng bàn ở đây. Rất tiếc về tính cách “học thuật” của một số người VN, khi nghĩ chép lại kiến thức trong sách hay của người khác là đã hiểu biết. Nhưng tôi sẽ tranh luận với Kan Trần về những vấn đề cụ thể khi có dịp.

Pāli Việt

Dầu không đồng ý với Kan Trần về mục đích và việc sử dụng thời gian để trình bày vấn đề trên, nhưng cũng thấy thích thú với những luận điểm của Kan Trần liên quan đến việc thực hiện một Ph.D. thesis, xét ra cũng có ích phần nào cho nhiều Ph.D. Candidates đang hiện diện ở Group.

Hoa Nguyen

Điều đó không cần thiết. Nhưng nếu ai thích thú thì cứ bàn . Tôi tạm không nghe, không đọc những gì ai và Kan Trần viết về chuyện này. Hãy vạch ra những điều sai sót trong bài viết đang bàn thì rất hoan nghinh, và sẽ lợi ích cho nhiều người đang học Phật. Chuyện đánh giá một bài viết (luận án) là “đạt “với “không đạt” thì thật lớn lối và đầy ngã mạn , nhưng không bất ngờ khi thấy đó là thói quen nghĩ ở một số người (nhất là khi trong bầu khí áo thụng vái nhau).

Phạm Doãn

Like Kan Trần vì tinh thần học hỏi có tính khoa học và có phương pháp.

Hiếu Nguyễn

Anh Kan Trần chơi hơi bị đẹp đấy. Ngồi dò citation, reference để tìm ra lỗi là rất mất công. Đây mới gọi là đẳng cấp thảo luận he he he!!!

Vô Vô Không

Tôi cảm kích nhiều vị trong nhóm đã mang đến luồng gió mới cho đạo pháp hiện nay nhưng hy vọng chúng ta nên biết kiềm chế, dung hòa, không nên nghiêng quá nhiều về chỉ trích, phê phán quá thẳng thừng mà hãy học hỏi và chắt lọc cái tốt của nhau. Quý vị muốn tìm về nguyên thủy nhưng xin đừng đạp, đổ mà hãy uốn nắn những gì hiện có bởi vì hiện tại là vậy! Đừng để gió mát thành bão.

 

Minh Quang

”…Trong thời gian lưu trú tại Ấn-độ để theo học khoá Tiến-sĩ Phật-học (Ph.D.) tại trường Đại-học Delhi, Cố Hoà-thượng Tịnh-Viên, HT Trí-Quảng, TT Như-Điển, TT Minh-Chơn, Cố TT Minh-Thành… không chỉ ủng hộ con bằng vật chất và cả tinh thần để con tạm có đủ hành trang mà yên tâm theo đuổi toàn khoá học cho đến ngày thành tựu. Thật không sao diễn tả cho hết lòng mang ơn của con đối với các ngài.

Trong quá trình nghiên cứu luận-án, tôi cũng muốn bày tỏ lòng biết ơn đến Tiến sĩ I.N. Singh, vị Giáo sư cố vấn luận án với phương pháp hướng dẫn khoa học đã giúp cho tôi có tầm nhìn khách quan, tự tin và tinh thần tự lực…

…Đây là tác phẩm Luận-án Tiến-sĩ tại trường Đại học Delhi, trong lúc dịch ra Việt văn, tôi có sữa chữa, thêm bớt chút ít nhằm làm sáng tỏ ý nghĩa…”(trích lời giới thiệu của sư cô Thích Nữ Giới Hương )

mq không hiểu nhiều về kinh điển, nhưng cũng thấy lạ vì đây là ”Luận-án Tiến-sĩ tại trường Đại học Delhi”tức là sư cô đã được công nhận là Tiến Sĩ Triết Học phật giáo tại ấn độ, sao về vn có vẻ không có được công nhận nhỉ?

Hạnh Trương

Kan Trần ơi, thảo nào mà máy bay rung lắc dữ dội, hóa ra là ở dưới đất mà ông làm việc động trời . Thôi ông ơi, ông có đủ sức để rà hết các luận văn như thế này không, chúng nhan nhản, đầy rẫy, khi đạo với đời là một thì thế thôi ông ạ, ông còn mong gì nữa, nhập thế thì thế nhập, thế thôi, thế gian thế nào thì đạo của người ta thế ấy.

Mà cũng rất biết ơn ông vì đã cho thấy đẳng cấp của cái hội đồng đã thông qua cái thứ này.

Hỡi ôi….

Thôi, mong ông giành thời gian của ông cho chính ông…. Kính.

Pāli Việt to Minh Quang

có vẻ vội vã khi kết luận rằng: “… sao về vn có vẻ không có được công nhận nhỉ?” Ai có đủ thẩm quyền để quyết định điều đó? Trường hợp sinh viên VN du học nước ngoài không về phục vụ trong nước thì Việt Nam bị thiệt thòi. Thấy đâu đó ở mạng internet cho biết Sc. Giới Hương đã lập chùa ở California, Hoa Kỳ.

Binh Anson

Bài phê bình của Kan Trần rất hay, tôi thành thật khen ngợi sự phân tích và công sức của anh. Tuy nhiên, theo tôi, có lẽ anh nên tập trung phần phê bình, đánh giá cuốn sách như là 1 tác phẩm biên khảo về Phật Giáo – xem nó có ưu & khuyết điểm gì, có lợi ích gì cho người học Phật, v.v …, và nên tránh việc đánh giá cuốn nầy có xứng đáng là 1 Luận án Tiến sỹ hay không.

Theo thiển ý, diễn đàn nầy không phải là diễn đàn của các giáo sư đại học & nghiên cứu sinh Phật học, cho nên, việc đánh giá luận án của các nghiên cứu sinh có lẽ là không thích hợp cho lắm.

Hoa Nguyen

Với comment của ông Binh Anson tôi xin đọc và góp ý: việc đánh giá luận án tiến sĩ ‘Boddhisattva and Sūnyatā in the Pāli Nikāyas and Mahāyāna Sūtras: An Analysis’ của tỳ-kheo-ni Giới Hương, thuộc công việc của các giáo sư phân khoa Phật học tại trường đại học Delhi, Ấn Độ vào năm 2003 (tức 9 năm trước) . Sau đó, từ năm 2005, khi tác phẩm được xuất bản lần hai, thì giá trị của tác phẩm sẽ được thẩm định bởi các học giả thông thạo Phật học Pali, Sanskrit, kể cả Hán tạng. Những gì cho là chưa ổn trong luận án đã được các giáo sư đại học trên nêu lên và người đệ trình luận án phải làm sáng tỏ, còn về giá trị Phật học của tác phẩm phải do người có khả năng về Phật học, nhất là về Bồ tát thừa hay Mahayana. Không thể lấy hiểu biết chỉ từ kinh điển Pali mà đánh giá toàn bộ tác phẩm viết về Bồ tát đạo. Một thí dụ ai cũng biết: Phật học Pali không nói gì về Tánh Không thì làm sao lấy cơ sở ở kiến thức đó để đánh giá tác phẩm bàn về Tánh Không với các luận sư như Mã Minh, Long Thọ, Vô Trước, Thế Thân, và khi không đọc biết các tác phẩm của họ. Đây là sai lầm tai hại tôi thấy ở một số người, mà dụng tâm chỉ là lên tiếng đả kích.

Cũng nên thấy nhiều đoạn kinh trích từ Pali, Sanskrit, và Hán được tác giả tự dịch lấy.

Ghi chú: Luận án sửa chữa lại thành sách “Boddhisattva and Sunyata in the Early and Developed Buddhist Traditions” ấn hành lần thứ 2 năm 2005 của nhà xuất bản Eastern Book Linkers, Delhi; Việt dịch là quyển “Bồ Tát và Tánh Không trong kinh tạng Pali và Đại Thừa”.

Hạnh Trương

Luận án tiến sỹ của bất kỳ ai, đều buộc phải lưu vài bản ở thư viện quốc gia. Không chỉ để các nghiên cứu sinh thế hệ sau tham khảo, mà còn như một sự nhắc nhở các vị sẽ bảo vệ rằng ” sẽ có hàng trăm, hàng nghìn con mắt đọc và không chỉ đọc, mà còn đọc rất kỹ và rất có thể, họ sẽ phê bình”.

Sự phản biện bất kỳ một công trình học thuật nào có giá trị hay không là ở kết quả của nó, ở độ chính xác của nó, ở tính logic của nó, không phải ở hội đồng khoa học hay ở chức danh người phản biện, người đánh giá.

HT đánh giá và rất hoan hỷ với đề tài mà Kan vừa thực hiện, nó chứng tỏ một sự nghiêm túc trong nghiên cứu, cho dù là nghiên cứu lĩnh vực trừu tượng như Phật Giáo.

Một lần nữa, HT cũng muốn nhắc nhở các vị khác, khi trích dẫn, khi đưa đề tài từ các nguồn khác vào PLCD, các vị hãy sẵn sàng, hãy chuẩn bị cho việc nó có thể bị phản biện và phản biện một cách có thuyết phục như Kan đã làm.

Đã có nhắc nhở, nếu có chuyện không vừa ý xảy ra, chúng tôi, những người có tinh thần lấy chánh pháp làm Thầy, tự mình làm ngọn đèn cho chính mình, không chịu trách nhiệm về những phiền não của các bạn khi các bạn đọc được những phản biện trái ý.

Hạnh Trương

Thưa anh Hoa Nguyen, anh viết :

<<Tôi thật không có thời giờ để đọc những lý luận quanh quẩn của Kan Trần, và theo tôi chỉ là những ý tưởng chung chung, có tính giáo khoa học ở trường, nhưng thực tế không đáng bàn ở đây>>

– thứ nhất, anh đã phê phán lý luận của Kan Trần là quanh quẩn, xin anh chỉ ra chỗ nào là quanh quẩn.

– thứ nhì, chính anh, không ai khác, là người khiến Kan làm việc này, khi anh viết :

<<Với người đọc nhiều như Kan Trần đừng nên chỉ trích trống không (lại theo cách quen thuộc của người VN), mà nên nêu chứng cứ rõ ràng, đáng phê bình về bài viết của ni cô Giác Hương. ” >>

Anh đã đề nghị Kan NÊU CHỨNG CỨ, và Kan đã làm, và làm rất thuyết phục, làm nghiêm túc. Sau đó thì anh đã làm gì? anh lại nói là ” anh không có thời giờ để đọc”, rồi anh không đọc mà anh lại kết luận được “đó là lý luận quanh quẩn”

Trên tinh thần “mất lòng trước, được lòng sau” HT xin anh hãy để ý hơn.

Hoa Nguyen

Phần tôi thì không đọc ngay từ đầu khi không biết Kan Tran có khả năng phản biện một luận án tiến sĩ Phật học với đề tài rộng như vậy hay không. Và vì không muốn mất công dọc (Những thứ có thể nhăng cuội) nên tôi không góp ý gì về các comment đó, chỉ trừ với ông BAS và sư Indacanda, với lòng tôn trọng.

Hoa Nguyen HT thì rất giỏi tài ăm nói như thế, nhiều người không lạ. Nhưng tôi đã nói ở comment trên , là không đọc nên không góp ý.

Hạnh Trương Xin thưa với anh Hoa Nguyễn, đúng ra, cả luận án này có thể bỏ đi ngay lập tức với 1 câu mà Sư Indacanda đã chỉ ra, nó cho thấy tác giả luận án không hiểu những điểm cơ bản nhất của Phật Giáo.

Trong một hội đồng khoa học nghiêm túc, có kiến thức, một câu sai như vậy họ đánh sập ngay, mất mặt cả thầy hướng dẫn lẫn nghiên cứu sinh.

Hoa Nguyen Tôi không quá tôn sùng sư Indacanda để mỗi thứ đều dẫn sư ra như anh, dù tôi kính sư và tôn trọng công trình dịch thuật của sư. Các giáo sư phân khoa đại học ở Delhi không hiểu về Phật học ? Thì làm sao VN có được HT Thích Minh Châu ? Thật là cao ngạo.

Pāli Việt: Tha cho Sư Anh Hoa Nguyen ơi.

Hoa Nguyen Xin lỗi sư.

Hạnh Trương Khi HT nói câu trích dẫn , thì chẳng qua là câu đó đã có ở trên , không tiện trích lại, nếu câu đó là của người khác trích, thì HT sẽ nói tên người đó, chứ vấn đề ở đây không phải là Sư . << Các giáo sư phân khoa đại học ở Delhi không hiểu về Phật học ? Thì làm sao VN có được HT Thích Minh Châu >>  thứ nhất, anh nên xem lại HT Minh Châu nghiên cứu ở trường nào. thứ nhì, hai người ở hai thời rất khác nhau.

Pāli Việt

Câu đó là của Sư, nhân tiện lấy ra ở phần trích dẫn ở comment của A. Hoa Nguyen ở ngay bên trên.

<Các bậc A-la-hán chỉ tuân theo lời dạy của Đức Phật, sống phạm hạnh và một lòng mong giải thoát sớm.> Theo câu trích dẫn này thì tác giả nghĩ bậc A-la-hán là thế nào mà còn “một lòng mong giải thoát sớm” (sic).

Ba Nguyen

Tôi đồng tình với anh Binh Anson: “nên tránh việc đánh giá cuốn nầy có xứng đáng là 1 Luận án Tiến sỹ hay không”. Trước khi đánh giá nên coi lại mình là ai, đã đủ tri thức, hiểu biết, kinh nghiệm và từng qua đào tạo hay chưa.

Những bài đánh giá như thế này tôi thấy nhan nhản trên internet. Người ta không phản biện lại những bài này, không phải vì lý lẽ của nó quá chặt chẽ, mà người ta thấy không cần phải phản biện. Các bạn trân trọng bài phân tích của KT là tự do của các bạn. Còn một số người thấy không đáng để trân trọng và thảo luận cũng là tự do của những người đó. Theo quan sát của tôi từ đầu đến giờ là như vậy.

Ba Nguyen to Hạnh Trương:

Trong một hội đồng khoa học nghiêm túc, có kiến thức, một câu sai như vậy họ đánh sập ngay, mất mặt cả thầy hướng dẫn lẫn nghiên cứu sinh.  Người trong nghề với nhau hiểu chuyện này “đúng như thật”. : )

Bởi vậy, đã qua được hội đồng khoa học nghiêm túc đó rồi thì phải có chỗ đáng tin cậy của nó. :

Hiếu Nguyễn

Ở phương Tây, ai cũng có quyền phê bình, và quan trọng cái “phê bình” đó có chất lượng không. Không nhất thiết phải có học hàm, học vị. Dựa vào mấy cái sau là THÀNH KIẾN.

Bài viết của anh Kan Trần – nếu mọi người muốn phê bình, phải nêu ra tại sao sai, chứ đừng nói là bài đó tào lao nên không đọc.

Ngoài ra, mọi người đã biết học hàm học vị của anh Kan Trần đâu? Xem cách đánh giá của anh thì chắc chắn anh đã làm nghiên cứu khoa học nhiều và đã làm thesis.

Về mặt phương pháp luận thì cách phê bình của bài luận kia là rất hợp lý. Chỉ ra sự yếu ớt trong các source, sự không nhất quán, thậm chí còn chỉ ra một vài chỗ tuy có refer tới nhưng không chính xác (không tồn tại trong source).

Đã là khoa học, thì dù là bài của hòa thượng Thích Minh Châu, hậu thế cũng có thể phê bình. DÂN CHỦ mà mọi người!!! Và không phải lúc nào tiền bối, “thương hiệu” mạnh cũng luôn đúng. Nếu thế thì chúng ta dậm chân tại chỗ mãi thôi.

Ba Nguyen

Lâu rồi tôi chưa thấy sách nào do PHÀM PHU viết ra mà KHÔNG CÓ CHỖ SAI. Cho nên tôi thích hình ảnh Góp Nhặt Cát Đá. Tôi không thích hình ảnh Bới Lông Tìm Vết. Cuối sách nào cũng có giá trị nhất định của nó. Cái khéo của người xem là tìm ra cái hay cho mình, không hiểu có ai đồng tình không? Còn nếu ghét cuốn sách hay chê cuốn sách dở thì đi tìm sách khác đọc, hết chuyện.

Hạnh Trương

Tôi đồng ý với quan điểm của Ba Nguyen, ý tôi muốn chỉ ra ở đây là từ đâu mà có bài phản biện của Kan Trần, và khi nó đã có, thì nên tôn trọng nó, chứ không phải kết luận luôn là nó thế này, thế kia.

Mình đã tạo ra một duyên cớ để người ta làm cái việc đó, thì mình nên có trách nhiệm. ( như HT với BN ấy nhỉ, hehe )

Hoa Nguyen

Ngoài HT Minh Châu, VN còn có Thầy Nhật Từ từng học tại Ấn, và thầy NT là một trong các sư tôi ngưỡng mộ về kiến thức Phật học cà về Nam (Pali) lẫn Bắc tông (Sanskrit, Hán). Ấn Độ là quê hương của triết học, cái nôi của nhiều tôn giáo từ xưa, nên họ có những học giả nghiên cứu tới mức sâu xa các triết thuyết, tôn giáo cổ xưa ở Ấn, trong đó có đạo Phật, chưa nói họ thông thạo hơn đâu hết các ngôn ngữ cổ như Sanskrit, Pali (tuy cũng có ngoại lệ). Delhi là thủ đô Ấn, nên chương trình học, yêu cầu tốt nghiệp của trường đại học đó phải cao , nếu không cao hơn nơi khác. HT Minh Châu cũng đi du học qua học bổng quốc tế, như nhiều nghiên cứu sinh VN sau này.

Ba Nguyen Hiếu Nguyễn: Phê bình là quyền của mọi người, tôi quên chưa viết trong comment của tôi hay sao nhỉ? Phản biện mấy bài phê bình ấy cũng là một quyền khác của mọi người. Người ta có quyền chọn bài đáng để phê bình và bài không đáng để phê bình, theo suy nghĩ chủ quan của họ.

Tôi thấy trình độ mọi người ở đây cao thấp khác nhau, chắc chắn suy nghĩ và đánh giá phải có khác nhau. Một số bạn đánh giá cao bài phân tích của Kan Trần, các bạn cứ vui vẻ với đánh giá của mình.

Hạnh Trương

Thầy Nhật Từ có bằng khác hẳn và rất đáng tôn trọng, về đẳng cấp, ở Ấn Độ bằng của thầy Nhật Từ cao cấp hơn hẳn. Cả về thời gian nghiên cứu cho luận văn tiến sỹ triết học lẫn cấp phản biện và hội đồng khoa học.

Thầy Nhật Từ là tiến sỹ Triết học, khác hẳn tiến sỹ phật học ( ở Ấn Độ thời nay).

Ngoài ra, nếu đọc các bài phản biện của Thầy Nhật Từ thì thấy Thầy còn làm “dữ” hơn Kan nhiều nữa🙂

Ba Nguyen Hạnh Trương: ý tôi muốn chỉ ra ở đây là từ đâu mà có bài phản biện của Kan Trần — Tôi thấy là từ ý thích phản biện của Kan Trần. Khi anh Hoa Nguyen giới thiệu quyển sách của cô Giới Hương, KT đã có vẻ “chê” cuốn này.

Hạnh Trương: HT chê luôn, chứ chẳng có vẻ nữa, đáng chê thì chê , có sao đâu nhỉ, hihi.

Ba Nguyen Đúng. Có sao đâu nhỉ, hihi.

Ba Nguyen to Hạnh Trương:

Ngoài ra, nếu đọc các bài phản biện của Thầy Nhật Từ thì thấy Thầy còn làm “dữ” hơn Kan nhiều nữa — Tôi không bao giờ quan tâm chuyện làm “dữ”. Tôi quan tâm tính khách quan và mức độ cẩn thận, tỉ mỉ.

Hạnh Trương: dữ là thế đó, khách quan, tỉ mỉ, khoa học, nghiêm túc , tiếng địa phương nó thế đó🙂

Ba Nguyen

Tôi viết trong một comment phía trên: Lâu rồi tôi chưa thấy sách nào do PHÀM PHU viết ra mà KHÔNG CÓ CHỖ SAI. Cho nên tôi thích hình ảnh Góp Nhặt Cát Đá, không thích hình ảnh Bới Lông Tìm Vết. Cuốn sách nào cũng có giá trị nhất định của nó. Cái khéo của người xem làm tìm ra cái hay cho mình.

Anh Binh Anson chia sẻ rất đúng. Chúng ta nên lượm lặt cái hay và học hỏi, trao đổi tiếp. Chỗ này không thích hợp để đánh giá Bắc Tông và Luận Án Tiến Sỹ.

Hạnh Trương: Có một núi vàng và 1 bãi cát lẫn vàng, mắc mớ gì mà phải ngồi bãi cát mà nhặt BN nhỉ, hehe.

Giá trị của phản biện của Kan Trần ở chỗ cho chúng ta thấy cái gì không nên đọc, phải không nhỉ🙂

Ba Nguyen Cái đó thì tôi đã thấy từ lâu rồi, nên tôi không đọc cái phản biện đó. Tôi thấy ý kiến chủ quan hai bên đã khác nhau thì thôi đèn nhà ai nấy sáng. Tìm “cái chung” cùng nhau giải quyết thì hơn!

Hoa Nguyen

Thôi thì, nếu bằng tiến sĩ về Phật học ở Ấn Độ không tốt, thử nghĩ có tốt hơn bằng cấp giả ở VN không. Tôi nghe nói có quan chức sử dụng bằng cấp từ một đại học Mỹ có tên (trên net?), nhưng không có cơ sở.

Hoa Nguyen Ba Nguyen :”Cuốn sách nào cũng có giá trị nhất định của nó. Cái khéo của người xem làm tìm ra cái hay cho mình”. Ý tưởng như thế cũng đúng, và thêm một quyển sách giá trị là có giá trị với ai đọc hiểu nó. Tôi xin ngưng .

Pāli Việt DƯỜNG NHƯ CÓ HIỆN TƯỢNG:

“Thương người thương cả đường đi,

ghét người ghét cả tông ti họ hàng.”

Ba Nguyen: Quyền cá nhân Sư ơi!

Hạnh Trương: Chắc nên dừng ở đây thôi…

Pāli Việt:

Anh Hoa Nguyen và Kan Trần có trao đổi như sau:

Kan Trần Dạ thưa chú Hoa Nguyen,

Con đã đọc luận văn của Sư Cô Thích Nữ Giới Hương theo đường dẫn chú giới thiệu. Cá nhân con thấy rằng luận văn của SC chưa đạt. Nói gọn là, như người ta có nói, cái hay thì không mới còn cái mới thì không hay. Kính.

Hoa Nguyen

Tại sao Kan Trần chịu khó đọc và giới thiệu một tác phẩm tây phương viết từ năm 1932 về Bồ Tát, hay bồ tát đạo. Những điều nêu lên trong tác phẩm đó đều gây controversial, và tôi đã đặt nhiều dấu hỏi. Còn bài viết của ni cô Giác Hương chắc phải dựạ vào tài liệu phát hiện gần đây hơn. Với người đọc nhiều như Kan Trần đừng nên chỉ trích trống không (lại theo cách quen thuộc của người VN), mà nên nêu chứng cứ rõ ràng, đáng phê bình về bài viết của ni cô Giác Hương

Kan Trần đã làm tròn nhiệm vụ.

Ba Nguyen

Xin trân trọng chia sẻ bài kinh này. Nếu Hạnh Trương thấy lợi lạc thì giữ lại, không lợi lạc có thể xóa đi:

http://www.buddhanet.net/budsas/uni/u-kinh-trungbo/trung113.htm

Hoa Nguyen

Nhưng thưa sư Indacanda, khi Kan Tran đưa lên tài liệu gì đó bảo nên đọc trước khi thảo luận, thì tôi không muốn đọc bất cứ điều gì Kan Tran viết. Còn với cách nói “luận án đó chưa đạt” tôi không chấp nhận được. Nhưng với Sư, nếu sư viết nhiều hơn, như một bố thí pháp, thì thật lợi lạc cho mọi chúng sinh, và tôi vừa mở lòng đón nhận vừa cung kính phản hồi.

Hạnh Trương Bài kinh hay tuyệt, cảm ơn Ba Nguyen, PLCD sẽ nghiên cứu bài kinh đó khi tới lượt.

Chắc chúng ta cũng nên quay lại các bài kinh đang dang dở, còn đề tài vô thủ trước bát niết bàn và một số đề tài quan trọng khác đang cần chúng ta “chụm đầu vào” để nghiên cứu.

Pāli Việt

Anh Hoa Nguyen mến, cái gì cũng phải tính theo từng giai đoạn: Lúc thấy cái topic của Kan Trần, Sư có ý không tán thành, nhưng sau khi kiểm tra và xem lướt qua những vấn đề trình bày của Kan Trần thì cũng học hỏi được một vài điều nên có ý muốn giữ lại nhất là cái link của bài tiếng Anh. Và thật sự cũng có ái ngại khi vấn đề này có liên quan đến Sc. Giới Hương. Nhưng khi liên quan đến công việc của cá nhân, thì Sư lại đổi ý. Vì sao? NGƯỜI ĐOC NÀO CHỈ TRÍCH MÌNH NHIỀU NHẤT LẠI CHÍNH LÀ NGƯỜI ÁI MỘ ĐÚNG ĐẮN NHẤT. Đương nhiên phản ứng đầu tiên là “không vui”, nhưng nếu bình tâm xem lại thì ít nhiều người phê bình cũng có chút ít đóng góp cho việc làm, cho cá nhân mình. TRỞ LẠI TOPIC NÀY, thì NHỮNG GÌ BÀN LUẬN KẾ TIẾP dường như đã đi sang hướng khác.

Binh Anson

Bạch Sư Indacanda, điều khó làm nhưng cần phải học tập, là biết lúc nào thì dừng, không đeo đuổi !🙂 (comment nầy cũng áp dụng cho topic “Vài điều cần biết về nhóm PALI-CHUYÊN ĐỀ” mà Sư vừa có comment khoảng 1 giờ trước đây ….).

Hoa Nguyen Thưa sư Indacanda, tôi đã quyết định dừng, và đạo hữu Bình Ansơn thấy thế cũng là nên, nên lần này tôi không muốn đi xa hơn.

Pāli Việt: Cho Sư góp ý thêm 1 điều: Giả dụ như: Sau khi topic của Kan Trần đưa lên, Anh Hoa Nguyen chỉ viết là: “Cám ơn Chú” thì vấn đề đã dừng ngay lúc đó.

Kan Trần Dạ thưa quý vị trong nhà Pali Chuyên Đề,

Đầu tiên, con xin được cảm ơn những nhận xét, động viên của quý vị về một phân tích nhỏ con vừa làm.

Kế đến, con xin lỗi Sư Pali Việt vì một lần nữa lại “quậy” trong nhà PLCD mình. Như con đã thưa trước, con hiểu ở vị trí của Sư, Sư sẽ ít nhiều khó xử khi gặp một bài viết có ít nhiều tính chất critical như con vừa làm.

Bây giờ, con xin chia sẻ suy nghĩ của mình về nhà Pali Chuyên Đề. Con đã tham gia PLCD từ tháng 7/2011 đến 9/2011 thì tự rút khỏi nhóm vì con nghĩ rằng mình không phù hợp lắm. Sau một năm thì con xin vào nhóm lại, bởi một lý do đơn giản, con nhớ nhà PLCD mình. Con nhớ không khí thảo luận, học tập, nghiên cứu sôi nổi của quý vị tu sĩ và cư sĩ trong nhà mình. Con nhớ cái không khí lý tính chừng mực, cái niềm tin vào đạo pháp một cách không cực đoan, nhớ cách ứng xử hợp tình hợp lý của nhiều vị trong khi thảo luận với nhau. Đây là một không khí rất hiếm diễn đàn về đạo Phật nào có được. Cho nên, quý vị thấy, con hay gọi PLCD mình là “nhà”.

Tiếp theo, con xin được trình bày lý do tại sao con làm cái phân tích nhỏ này.

Kan Trần

1) Có lẽ hầu hết quý vị trong nhà PLCD trước khi đến với kinh điển Pali đều đã quen thuộc ít nhiều kinh điển Đại thừa. Một lý do chính làm chúng ta tập trung vào kinh điển Pali vì bây giờ, chúng ta biết kinh điển Pali gần với thời Đức Phật hơn là kinh điển Đại thừa. Đó là nhờ công sức của nhiều học giả Đông Tây đã nghiên cứu hơn trăm năm qua.

Nhưng điều đó không có nghĩa là TOÀN BỘ kinh điển Pali đều gần thời Đức Phật hơn kinh điển Đại thừa. Cho nên, ta cần tiếp tục học hỏi, tìm tòi trong kinh điển Pali và những hệ kinh điển tương đương Pali để xác định được chỗ nào gần thời Đức Phật hơn. Lẽ dĩ nhiên, nói “gần thời Đức Phật” là vì ai cũng mong muốn được nghe trực tiếp Đức Phật dạy. Cho nên, ta cũng cần cẩn trọng khi học hỏi từ nguồn kinh điển Pali.

Ngày xưa, tiền nhân vì không có thông tin nên cho là kinh điển Đại thừa là đúng nghĩa Phật dạy, còn kinh điển Pali và các hệ kinh điển tương đương như A-hàm bị gắn nhãn “Tiểu thừa thấp kém”. Ngày nay, ta đã biết điều đó là sai. Tuy vậy, ta không nên quay lại gán cho kinh điển Đại thừa là abc xyz, bởi thực chất hệ kinh điển này có một số điểm phù hợp với tinh thần đạo Phật hơn những điểm tương đương được trình bày trong kinh điển Pali. Định kiến nào thì cũng là định kiến! Định kiến rằng hệ Pali “xịn” hơn hệ Đại thừa thì không hề khác gì định kiến rằng hệ Đại thừa “cao” hơn hệ Pali.

Nghĩa là, mỗi hệ kinh điển đều có giá trị riêng; mỗi hệ kinh đều có những điểm phù hợp với tinh thần Đức Phật từng dạy. Học hỏi có so sánh, đối chiếu, suy tư kĩ lưỡng, cẩn trọng là điều ta nên làm.

2) Người ta hay nói đạo Phật là một khoa học về tinh thần, về tâm linh. Điều này rất đúng. Khi nói “khoa học” ta cũng biết ưu điểm và hạn chế của phương pháp khoa học (scientific method) là gì. Âm thanh của bản kinh Kalama còn vọng đến hôm nay nhắc nhớ chúng ta rằng, giá trị của niềm tin chỉ hữu ích khi nào ta TỰ MÌNH nhận chân được nó mà không cầu viện nhờ vả vào CHỈ MỖI uy tín của bất cứ vị thầy nào, bất cứ truyền thống nào.

Cho nên, việc con đưa luận văn (thesis) của SC TNGH ra phân tích là có lý do của nó. Bởi vì, khi một vài quý vị đã dẫn thesis này ra và DỰA vào đó để thảo luận thì tất nhiên ta phải đặt câu hỏi rằng: giá trị của thesis này như thế nào? Độ tin cậy ở mức nào?

Một vài quý vị góp ý với con rằng nên phân tích cuốn của SC TNGH như là một “tác phẩm biên khảo về Phật giáo” (chữ của chú Binh Anson) hơn là phân tích nó có xứng đáng là luận án tiến sĩ hay không. Con nghĩ rằng: chúng ta đều được Đức Phật dạy cần “như thật nhận biết”, thì đây cũng là chỗ để ta áp dụng. Cuốn sách của SC TNGH bản chất là một luận án tiến sĩ, thì nó cần được nhận xét từ góc độ học thuật với những tiêu chuẩn mà một PhD thesis bắt buộc phải có. Cần phải chỉ ra rằng nó đúng hay sai, vốn là tiêu chí tối thiểu của phương pháp khoa học. Để tránh tình trạng một vài vị vội vã trích dẫn từ cuốn này, lấy cái uy của một luận án tiến sĩ, để làm căn cứ thảo luận mà không hiểu chất lượng của nó ra sao, thì một phân tích ít nhiều cụ thể theo đúng phương pháp khoa học là điều cần thiết. Và lối suy nghĩ cho rằng nội dung của nó phù hợp với người này và không phù hợp với người kia là ngụy biện; người suy nghĩ như vậy nói đơn giản là không biết gì về phương pháp khoa học.

Tóm lại là, nếu xem đây là một luận án tiến sĩ, thì nó vô giá trị. Còn nếu xem đây là một quyển sách trình bày kiến thức Phật pháp, thì nó đã tập hợp khá nhiều thông tin hữu ích. Nhưng ta cũng không quên rằng, thông tin thì chỉ là thông tin.

Kan Trần

3) Bây giờ con xin được nói về phân tích con vừa làm với thesis này.

Thứ nhất, phân tích của con như đã thưa trước, chỉ là sơ lược, nên đương nhiên không thể đầy đủ. Như anh Hạnh Trương đã nhận xét đúng, rằng độ “dữ” là vừa phải. Mong anh Hạnh và quý vị thông cảm vì con chỉ có đủ khoảng thời gian chiều hôm qua vừa làm việc riêng, vừa xem qua toàn bộ thesis của SC TNGH cộng với rà soát lại một tài liệu mà SC chịu ảnh hưởng rất lớn là cuốn Bodhisattva Doctrine in Buddhist Sanskrit Literature của Dar Hayal, vừa ngồi gõ lại trên pc gửi lên nhà PLCD. Do thời gian hạn hẹp, nên phân tích của con về tính hệ thống là chưa đạt, chỉ là thấy gì ghi nấy cho khỏi quên mà thôi. Những thiếu sót của con là đương nhiên phải có, trong phạm vi một phân tích rất SƠ LƯỢC như vầy.

Thứ hai, một vài nhận định của con, chẳng hạn “ý kiến của SC TNGH, rằng nguồn gốc của các học thuyết Đại-thừa chủ yếu nằm trong kinh điển Pali là sai lầm nghiêm trọng” đúng ra cần được dẫn chứng và phân tích rõ. Tuy nhiên, con đã không làm việc này, lý do như một vài quý vị đã khuyên rất đúng, là không nên tốn công sức quá nhiều vào chuyện này. Bởi để chứng minh SC TNGH nhận xét sai thì cần phải tập hợp một khối lượng văn bản và phân tích không hề nhỏ. Cho nên, con cũng sẵn sàng để quý vị chỉ ra rằng con nói như vậy là vô căn cứ.

Thứ ba, giống như anh Hạnh Trương đã nói, quý vị nào muốn chỉ ra rằng con hoàn toàn sai thì con hoàn toàn hân hạnh, tất nhiên là bằng những lập luận dựa trên nền tảng là phương pháp khoa học. Với điều kiện vị ấy làm rõ được vài vấn đề sau đây:

Về phương pháp làm nghiên cứu PhD thesis:

– Thế nào là phương pháp khoa học (scientific method)?

– Thế nào là tiêu chí của một luận văn tiến sĩ? (PhD thesis requirements)

– Thế nào là đề tài nghiên cứu? giới hạn của đề tài? đối tượng nghiên cứu? phương pháp nghiên cứu trong phạm vi thesis là gì?

– Vấn đề mà thesis muốn đưa ra là gì? Giả định đặt ra là gì? Kết luận muốn chứng minh là gì? Chứng mình bằng cách nào?

– References là gì? Chọn references theo tiêu chí nào? Phương pháp trích dẫn citation ra sao?

Về các vấn đề liên quan đến đề tài “Bodhisattva and Sunyata in the Early and Developed Buddhist Traditions”

– Thế nào là Early Buddhist Traditions?

– Thế nào là Developed Buddhist Traditions?

– Cơ sở phân biệt hai khái niệm này là gì? Dựa trên niên đại (chronology)? Dựa trên văn tự (philology)? Dựa trên khảo cổ (archaeology)? Dựa trên nhân học (anthropology)? v.v

Lưu ý là những vấn đề vừa nêu gần như không thấy trong thesis của SC TNGH.

Khi nào vị ấy làm rõ được những tiêu chuẩn TỐI THIỂU cần phải có nêu trên, thì vị ấy hoàn toàn đủ cơ sở đánh giá. Còn ngược lại, vị ấy cần tự biết rằng mình chưa đủ trình độ để đánh giá; và mọi nhận xét vô thưởng vô phạt đầy cảm tính đều chỉ để làm rõ rằng vị ấy chưa đủ trình độ mà thôi

Lời Kết

Con xin chân thành cảm ơn quý vị trong nhà PLCD đã lắng nghe ý kiến nhỏ này của con. Con cũng chân thành xin lỗi Sư Pali Việt, chân thành xin lỗi anh Hạnh Trương vì ngẫu nhiên mà phải gánh giúp con một vài lời vô nghĩa từ một vài vị, mà đúng ra con mới là người phải nhận khi đưa ra phân tích này. Kính.

Sắp tới, hy vọng là con sẽ hoàn thành một bài nho nhỏ giới thiệu về các hệ kinh điển của đạo Phật sơ kỳ (Early Buddhism), về nguồn gốc, cách thức hình thành, phương pháp lưu truyền; sự tương đồng và khác biệt của các hệ kinh điển đó; cùng với một số cách đánh giá, phân loại khi tìm hiểu kinh điển, mong là sẽ hữu ích ít nhiều cho một vài quý vị trong nhà PLCD. Kính.

Con cũng xin cảm ơn chú Hoa Nguyen, nhờ tài liệu chú giới thiệu mà chúng ta có dịp thảo luận một vài vấn đề hữu ích. Con xin chép ra đây kệ đầu tiên trong Pháp Cú mà chúng ta đều quen thuộc, xin được tặng chú:

1. “Ý dẫn đầu các pháp,

Ý làm chủ, ý tạo;

Nếu với ý ô nhiễm,

Nói lên hay hành động,

Khổ não bước theo sau,

Như xe, chân vật kéo “.

 

http://www.buddhanet.net/budsas/uni/u-kinh-tieubo1/tb12-pc1.htm

Tieu Bo I – Kinh Phap Cu 1-10

www.buddhanet.net

 

Hoa Nguyen

Thưa sư Indacanda, sáng mở máy thấy tên Sư hiện lên ở Notification và có nói đến tên tôi nên tôi đọc và nghĩ là tôi không phải cám ơn ai ở đây về chuyện này. Với Kan Tran, tôi đã nói và đó hoàn toàn là thật hơn bất cứ sự thật nào: tôi không hề đọc khi KT post tài liệu gì đó trước, nên không có ý kiến gì . Với Sư, mong sư đưa lên vài phán đoán trực tiếp về Bắc tông, hay chí ít về bài viết của SC GH , và như thế dễ được đón nhận hơn, hay dễ được học hỏi hơn. Và tôi vẫn bảo lưu ý tưởng: một quyển sách giá trị là có giá trị với ai đọc hiểu nó.

Pāli Việt

Sư chỉ thấy là KT đã bỏ công sức để đáp ứng 1 yêu cầu của Anh Hoa Nguyen như đã dẫn chứng ở 2 comments (Cám ơn là cám ơn cái công sức của Chú, vì Tôi mà Chú đã làm cái topic này) Chỉ thế thôi.

——————

Về Bắc Tông, như Sư đã đề cập trước đây về Ký sự của Ngài Pháp Hiền (?) là Ngài đã chứng kiến các bộ phái sống chung trong 1 ngôi chùa, sáng tản ra khất thực, rồi ai lo phần tu tập của mình. Không va chạm. Một hình ảnh quá đẹp.

Sau đó, Sư còn dẫn lời của Đức Phật ở Tạng Luật về việc hòa giải ở Kosambi: Nghe Pháp cả 2 nơi, bên nào đúng thì hành trì theo, … cho ở tách biệt … lợi lộc phát sanh đến Tăng thì chia đều cho cả 2 …

Hoa Nguyen

Cám ơn Sư đã cho thấy sư nghĩ gì về sự khác biệt giữa hai (hay nhiều) tông lớn Phật giáo, và cách đối xử với nhau. Thế giới ngày nay dông người và phức tạp hơn thời Phật nhiều. Chỉ nói riêng ở Bắc tông thì có rất nhiều chi phái nhỏ, hay Mật tông đứng riêng một mình cũng đủ tồn tại và được nhiều người biết. Nhưng về phần học thuật của Bắc tông tất nhiên tôi sẽ tìm đọc thêm ở các tác giả khác , chỗ khác (đương nhiên thế). Tôi vào đây là muốn đọc hiểu về kinh điển Nam tông (khi có dịp), và chủ yếu là kinh Việt dịch là ngôn ngữ tôi hiểu được. Tôi giới thiệu tác phẩm vốn là luận án tiến sĩ khi có người phê phán Bắc tông để họ đọc thêm (nếu muốn), và tiếp theo ý kiến của tôi về Kan Tran là để đáp lại một comment trống không, không chứng cớ về quyển sách đó. Nếu về sau Kan Tran cho mình đã dựa vào chứng cớ gì để comment như vậy, thì anh cứ giữ và sống với các chứng cớ đó, không liên hệ gì với tôi. Thế thôi . Câu tôi đã viết mà Sư dẫn chứng nhiều lần là ở chỗ khác, và có giá trị của nó ở chỗ đó (Sư thử đọc lại), có thể mất ý nghĩa khi cố đặt nó vào chỗ không phải của nó.

Hoa Nguyen

Tôi không thời gian để xem câu viết của anh Kan Tran là tác phẩm của thập niên 30 thế kỷ trước có phải là trích dẫn chính yếu trong luận án đó không. Cũng còn vì tôi chưa đọc sách đó. Về những điểm “controversial” của quyển sách đó, tôi đã nói rõ trong comment khi anh giới thiệu quyển sáchi: ctác giả cho 6 ba-la-mật trở thành 10 ba-la-mật khi người Ấn Độ dùng hệ thập phận. Tôi cho là “interesting” vì là ý tưởng lạ, chớ không phải cho vì nó đúng, vì tiếp theo tôi nêu nghi vấn: chẳng lẽ 6 BLM của bổ tát đạo sau trở thành 10 BLM của PG Nguyên thủy (điều rất nghịch lý). Điểm nữa là tác giả đó cho bồ tát đạo chịu ảnh hưởng của Thiên chúa giáo !

Kan Trần

Cháu xin lỗi chú Hoa Nguyen, cháu đã xóa comment vừa rồi của cháu, với ý nghĩa rằng cháu xin kết thúc thảo luận với chú ở đây.

Cháu chúc chú nhiều sức khỏe!🙂



Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s